مقایسه تاب‫آوری، سلامت عمومی، پرخاشگری و عملکرد تحصیلی دانش‫آموزان دختر دبیرستانی خانواده‫های طلاق و عادی شهر اهواز با کنترل وضعیت اجتماعی-اقتصادی

نوع مقاله: پژوهشی اصیل

نویسندگان

دانشگاه شهید چمران اهواز

چکیده

هدف پژوهش حاضر مقایسه تاب‫آوری، سلامت عمومی، پرخاشگری و عملکرد تحصیلی دانش‫آموزان دختر دبیرستانی خانواده‫های طلاق و عادی شهر اهواز با کنترل وضعیت اجتماعی-اقتصادی بود.جامعه آماری این مطالعه را تمام دانش‫آموزان دختر دبیرستانی خانواده‫های طلاق و عادی شهر اهواز در سال تحصیلی 89-1388 تشکیل داده است. از این جامعه آماری، نمونه‌ به تعداد 44 نفر، با روش نمونه‌گیری تصادفی چند مرحله‌ای، از فرزندان خانواده‌های طلاق انتخاب شد و همین تعداد نیز از فرزندان  خانواده‌های عادی انتخاب شد. برای سنجش متغیرهای مورد مطالعه از پرسشنامه‌ تاب‫آوری کونور-دیویدسون، پرسشنامه سلامت عمومی، پرسشنامه پرخاشگری اهواز و معدل سال تحصیلی 89-1388 استفاده شد. نتایج تحلیل کوواریانس چند متغیری نشان داد که بین تاب‫آوری دخترهای خانواده‫های طلاق و دخترهای خانواده‫های عادی تفاوت معنی‫داری وجود دارد. سلامت عمومی دخترهای خانواده‫های‫ طلاق پایین‫تر از خانواده‫های عادی بود. همچنین، در خرده مقیاس‫های سلامت عمومی نیز علایم جسمانی و افسردگی دخترهای خانواده‫های طلاق بالاتر از دخترهای خانواده‌های عادی بود. کارکرد اجتماعی دخترهای خانواده‫های طلاق نیز پایین‫تر از خانواده‫‫های عادی بود ولی علایم اضطرابی دخترهای خانواده‫های طلاق بالاتر از خانواده‫های عادی نبود. به علاوه، پرخاشگری دخترهای خانواده‫های طلاق بالاتر از دخترهای خانواده‫های عادی بود. در خرده مقیاس‫های پرخاشگری خشم و عصبیت و تهاجم و توهین دخترهای خانواده‫های طلاق بالاتر از خانواده‫های عادی بود ولی لجاجت و کینه‫توزی دخترهای خانواده‫های طلاق بالاتر از خانواده‫های عادی نبود. بالاخره، عملکرد تحصیلی دخترهای خانواده‫های طلاق پایین‫تر از خانواده‫های عادی بود.

کلیدواژه‌ها


آتش‫پور، حمید؛ ‫ها‫تفی، جمشید. (1379). بررسی آثار و عواقب روانی طلاق در کودکان. نخستین همایش سراسری علل و پیامدهای طلاق در اصفهان.

آذر، ماهیار. (1386).  طلاق (علل، پیامدها و بچههای طلاق). چاپ اول، تهران: نضر قطره.

ارونسون، الیوت. (1999). روانشناسی اجتماعی. ترجمه حسین شکرکن (1386). تهران: انتشارات رشد.

تقوی، محمد‫رضا. (1380). بررسی روایی و اعتبار پرسشنامه سلامت عمومی (GHQ). مجله روانشناسی، شماره 20، صص. 398-381.

جان‫بزرگی، مسعود؛ نوری، ناهید؛ آگاه‫هریس، مژگان. (1387). آموزش اخلاق، رفتار اجتماعی و قانونپذیری به کودکان. تهران: انتشارات ارجمند.

حیدرنیا، احمد؛ ثنایی، باقر؛ طالقانی، نرگس. (1384). سلامت روان و عزت نفس دانش‫آموزان پسر دوره‫ی راهنمایی در خانواده‫های عادی، تحت حضانت پدر و تحت حضانت مادر. فصلنامه علمی-پژوهشی رفاهاجتماعی، سال پنجم، شماره 19، صص. 74-55.

داگلاس، جو. (1989). مشکلات رفتاری کودکان. ترجمه مهشید یاسایی (1374). تهران: نشر مرکز.

زاهدی‫فر، شهین؛ نجاریان، بهمن؛ شکرکن، حسین. (1379). ساخت و اعتباریابی برای سنجش پرخاشگری. مجله علوم تربیتی و روانشناسی، دوره سوم، شماره‫های‫ 1 و 2، صص. 102-73.

شریفی در‫آمدی، پرویز. (1387). مقایسه‫ی وضعیت بهداشت روا‫نی نوجوانان طلاق و یتیم محروم از مادر و عادی سنین بین 15 تا 18 سال شهر اصفهان. فصلنامه روانشناسی و علوم تربیتی، شماره 2 (8)، صص. 98-71.

محمدی، مسعود. (1384). بررسی عوامل مؤثر بر تابآوری در افراد در معرض سوء مصرف مواد. پایان‫نامه دکتری روان‫شناسی بالینی، دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی

تهران.

مک‫کی، متیو؛ راجرز، پیتر؛ بلیدز، جو‫آن؛ گاس، ریچارد. (2001). طلاق (چاپ اول). ترجمه ندا شاد نظر (1388). تهران: نشر دانژه.

میکوچی، ژوزف. (بدون تاریخ). نوجوان در خانواده درمانی. ترجمه فریده همتی (1384). تهران: انتشارات رشد.

Afifi, O., Boman, J., Fleisher, W., & Sareen, J. (2009). The relationship between child abuse, parental divorce, and lifetime mental disorders and suicidality in a nationally representative
dult sample. Journal of Child Abuse & Neglect, 33, 139-147.

Baron, P. (2010). A comparative study of academic achievement, social skills, autonomy: College-aged males with or without their biological fathers. Retrieved from: http: // digitalcommons.
providence.edu/socialwrk_students/60.

Barrett, E., & Turner, R. (2005). Family structure and mental health: The mediating of socio-economic status, family process, and social stress. Journal of Health and Social Behavior, 46, 156-169.

Berry, L., Stoyles, G., & Donovan, M. (2010). Post separation parenting education in a family relationship centre: A pilot study exploring the impact on perceived parent-child relationship and acrimony. Journal of Family Studies, 16, 224-236.

Burnham, J. (2009). Contemporary fears of children and adolescents: Coping and resiliency in the 21st century. Journal of Counseling & Development, 87, 28-35.

Crapanzano, A., & Terranova, F. (2010). Patterns of physical and relational aggression in a school-based sample of boys and girls. Journal of Abnormal Child Psychology, 38, 433-445.

Das, C. (2010). Resilience, risk and protective factors for British-Indian children of divorce. Journal of Sociology, 25, 97-108.

Eldar-Avidan, D., Haj-Yahia, M., & Grinbam, W. (2009). Divorce is a part of my life … resilience, survival, and vulnerability: Young adult’s perception of the implications of parental divorce. Journal of Marital and Family Therapy, 35(4), 239-258.

Gabriella, S., Ami, S., & Irmelin, E. (2006). Analysis of family drawing: A comparison between children from divorce and non-

divorce. Journal of Divorce and Remarriage, 127, 85-96.

Greeff, A., Vansteenwegen, A., & Demot, L. (2006). Resiliency in divorce families. Journal of Social Work in Mental Health, 4, 67-81.

Hartati, S., & Taganing, M. (2005). Aggression in Adolescent Whose Parents Divorce. Undergraduate Program, faculty of Psychology.

Hawkins, J. (2007). Parental Divorce, Psychological Distress and Academic Achievement of College Students. PhD. Dissertation, Miami University.

Hill, M., Stafford, A., Seaman, P., Ross, N., & Daniel, B. (2007). Parenting and Resilience Glasgow: Joseph rowntree foundation.

Hsieh, M. O., & Shek, D. T. L. (2008). Personal and family correlates of resilience among adolescents living in single-parent households in Taiwan. Journal of Divorce, 49, 330-334.

Huure, T., Junkkari, H., & Aro, H. (2006). Long-term psychosocial effects of parental divorce: A flow-up study from adolescence to adulthood. Journal of European Archives of Psychiatry and Clinical Neuroscience, 256 (4), 163-178.

Johnson, V. I. (2010). Adult children of divorce and relationship education: Implications for counselors and counselor educators. The Family Journal, 4, 18-27.

Joseph, S., & Lindley, A. (2006). Positive Therapy (a meta-theory for psychological practice).USA: Routledge Press.

Keyes, C., Dhingra, S., & Simoes, E. (2010). Change in level of positive mental health as a predictor of future risk of mental illness. American Public Health Association, 100, 2366-2371.

Knabb, J. K. (2010). The experience of religiousness as a resiliency factor: A qualitative study among adolescents of parental divorce. Journal of Family Psychology, 215, 340-351.

Manderscheid, R., Ryff, C., Freeman, E., Mckinight, R., Dhingra, S., & Strine, T. (2010). Evolving definitions of mental illness and wellness. Preventing Chronic Disease, 7, 1-6.

Matthijs, K. (2010). Racial differences in the effects of parental divorce and separation on children: Generalizing the evidence to European case. Social Science Research, 39, 845-856.

Potter, D. (2010). Psychosocial well-being and the relationship between divorce and children's academic achievement. Journal of Marriage and Family, 72, 933-946.                           

Storksen, I., Roysamb, E., Moum, T., & Tambsa, K. (2005). Adolescents with a childhood experience of parental divorce: A longitudinal study of mental health and adjustment. Journal of Adolescence, 28, 725-739.

Strohschein, L. (2005). Parental divorce and child mental health trajectories. Journal of Marriage and Family, 67, 1286-1300

Sun, Y., & Li, Y. (2009). Parental divorce, sibship size, family resources, and children academic performance. Social Science Research, 38, 622-634.

Tianyi, Y., Pettit, G., Lansford, J., Dodge, K., & Bates, J. (2010). The interactive effects of marital conflict and divorce on parent-adult children’s relationships. Journal of Marriage and Family, 72, 282-292.

Wagner, V. (2010). Behavior symptomatology and an intervention approach with children of divorce in a school setting. Retrieved from: http://196.2183.35/bitstream/handle.

 Waller, M. (2001). Resilience in ecosystem context: Evolution of the concept. American Journal of Orthopsychiatry, 71, 290-297.

Wallerstein, J. (2008). Divorce. Encyclopedia of Infant and Early Childhood Development, 71, 412-421.

Werner, E. (1989). High-risk children in youth adulthood: A longitudinal study from birth to 32 years. American Journal of Orthopsychiatry, 59, 72-81.