اثربخشی مشاوره راه‌حل‌محور به شیوه گروهی بر کاهش تعارضات والد-فرزندی در نوجوانان

نویسندگان

1 کارشناس ارشد مشاوره دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه خوارزمی تهران

2 دانشیار گروه مشاوره‌، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه خوارزمی تهران

3 استادیارگروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه خوارزمی تهران

چکیده

تعارض مولفه­ای اجتناب­ناپذیر در روابط­خانوادگی به­ شمار می­رود و به­کارگیری شیوه­های موثر جهت حل آن ضروری است. هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی مشاوره گروهی راه­حل­محور بر کاهش تعارضات والد- فرزندی نوجوانان شهر کرج بود. نمونه اولیه این پژوهش شامل 180 نفر بودند که مقیاس های تاکتیک­های حل­ تعارض (CTS) را تکمیل نمودند. از کسانی که نمره آنها در مقیاس های تاکتیک­های حل­تعارض یک انحراف معیار بالاتر از میانگین بود 30 نفر به روش تصادفی انتخاب و مجددا به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (در هر گروه 15 نفر) گمارده شدند. آزمودنی های گروه آزمایش به صورت هر هفته یکبار در معرض 8 جلسه 90 دقیقه­ای مشاوره گروهی راه­حل محور قرار گرفتند. در پایان همزمان از هر دو گروه پس­آزمون به عمل آمد. داده­های حاصل از پژوهش با استفاده از روش کواریانس چند­متغیری و تک­متغیری مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته­های پژوهش نشان داد که مشاوره گروهی راه­حل­محور بر کاهش پرخاشگری­کلامی، کاهش پرخاشگری­فیزیکی و افزایش مهارت استدلال موثر است.

کلیدواژه‌ها


باصری­باغ­سیاه، وحیده (1390). تاثیر آموزش مهارت خود­آگاهی بر کاهش تعارضات والد – نوجوان در دانش­آموزان دختر. پایان­نامه   کارشناسی ارشد. دانشگاه تربیت معلم تهران.

بخشی پور، باب الله، آرین، خدیجه، کرمی، ابوالفضل، فرخی، نور­علی (1390). اثر بخشی درمان راه­حل­محور بر کاهش مشکلات رفتاری کودکان و نوجوانان شهر ساری. تازه­ها و پژوهش­های مشاوره، شماره37، 23-7.

پور­ابراهیم، تقی، خوش­کنش، ابوالقاسم، صالحی، فاطمه (1390). اثربخشی مشاوره گروهی راه­حل­محور بر افزایش عملکرد تحصیلی و خودکارآمد پنداری دانش­آموزان مقطع متوسطه. فصلنامه مشاوره شغلی و سازمانی، شماره 6، 80-62.

تلخابی،علیرضا (1389). بررسیتاثیربرنامهآموزشمهارت هایزندگیبرتعارضاتوالد-نوجوان. پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه تربیت معلم تهران.

ثنائی، باقر (1387). مقیاس های سنجش خانواده و ازدواج. تهران: نشر بعثت.

حسینی، بیتا (1390). مقایسه اثربخشی آموزش روش­های زوج­درمانی هیجان مدار و راه­حل- محوربر میزان سازگاری و صمیمیتزوجین. رساله دکتری. دانشگاه علامه طباطبایی.

داودی، زهرا، اعتمادی، عذرا، بهرامی، فاطمه (1391). تاثیر رویکرد کوتاه مدت ر­اه­حل- محور بر کاهش گرایش به طلاق در زنان و مردان مستعد طلاق شهر اصفهان. مجله اصول بهداشت روانی، شماره 3، 199-190.

دست باز، انور (1392). مقایسه‌ی  اثر بخشی مشاوره‌ی گروهی راه حل محور و روایت درمانی بر سازگاری و خود کارآمدی دانش­آموزان  پایه اول دبیرستان. پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه علوم بهزیستی و توانبخشی.

دیویس، توماس­ای و آزبون، سینتا­جی (2000). مشاوره مدرسه با رویکرد راه حل محور. ترجمه ادیب راد، نسترن و نظری­، علی محمد1389). تهران­: علم­.

زارب، جی (1992). ارزیابیوشناخترفتاردرمانینوجوانان. ترجمه محمد خدایاری فرد و یاسمین عابدینی (1383). تهران: رشد.

سلامی، مونا (1389). بررسی اثربخشی آموزش مهارت حل مسأله به شیوه دزوریلاو و گلدفرید بر تعارضات والد-فرزند در بین آموزان دختر سا ل اول دوره دبیرستان شهرستان بهبهان .فصلنامهاندیشه هایتازهدرعلومتربیتی، شماره2، 47-31.

سموعی، راحله و اسماعیلی، رضا (1383). بررسی نوع، میزان و علل پدیده گسست ارتباطی بین دانش آموزان دوره راهنمایی و اولیای آن­ها در شهر اصفهان. فصلنامه آموزه، شماره 22، 79-72.

سمیعی، الهام (1390) بررسی تاثیر برنامه آموزش هوش هیجانی بر تعارضات والد – فرزندی در دانش آموزان پایه دوم و سوم راهنمایی شهرستان علی آباد کتول. پایان نامه کارشناسی ارشد. دانشگاه تربیت معلم تهران.

شاهمرادی، سمیه، فاتحی زاده، مریم، بهرامی، فاطمه (1390). درمان کوتاه مدت راه حل مدار. فصلنامه تازه­های رواندرمانی، شماره 62، 51-59.

شعاری نژاد، علی اکبر (1386). روانشناسی رشد2: نوجوانی و بلوع. تهران: انتشارات دانشگاه پیام نور.

عبداله­زاده، عادل (1391)­. بررسیتأثیرآموزشبرنامهغنی­سازیارتباطبرکاهش تعارضاتوالد- نوجوان. پایان نامهکارشناسیارشد. دانشگاه تربیت معلم تهران.

گاترمن، جفری­تی (2006). هنر مشاوره راه حل مدار. ترجمه فاتحی­زاده­، مریم و میرنیام، مریم (1391). اصفهان: نشر نهفت.

گلدنبرگ، ایرنه و گلدنبرگ، هربرت (2000). خانواده درمانی. ترجمه حسین­شاهی­برائتی، حمید­رضا ونقشبندی، سیامک (1389). تهران: روان .

لطفی، بهناز و رحمتی، عباس (1387). بررسی تاثیر آموزش مهارت­های هوش هیجانی بر کاهش تعارضات والد- فرزند در دختران نوجوان کرمان. تازه­ها و پژوهش­های مشاوره،
شماره 28، 117-131.

مرادی، امید (1384). بررسیاثربخشیآموزشمهارتحلمسئلهبرتعارضوالد - فرزنددردانش آموزانپسرمقطعمتوسطهشهرتهران. پایان نامه کارشناسی ارشد مشاوره.
دانشگاه تربیت معلم.

مینوچین، سالوادور (1974). خانواده و خانواده درمانی. ترجمه باقر ثنایی (1389). تهران: امیرکبیر.

نظری، علی محمد (1390). مبانیزوجدرمانیوخانوادهدرمانی. تهران: علم.

نظری، علی محمد و بیرامی، منصور (1387). بررسی تاثیر مشاوره راه حل محور بر رضایت زناشویی در ابعاد پرخاشگری­، زمان با هم بودن­، توافق درباره مسایل مالی و رضایت زناشویی در زوجین هر دو شاغل. فصلنامه روانشناسی دانشگاه تبریز. شماره 9. 119-97.

نظری، علی محمد (1383). بررسیتأثیربرنامه­یغنیسازیارتباطومشاوره­یراهحلمحوربررضایتزناشوییزوجینهردوشاغل. رساله­ی دکتری. دانشگاه تربیت معلم.

نیکولز، مایکل­پی و شوارتز، ریچارد­سی (1945). خانواده درمانی: مفاهیم و روش­ها. ترجمه محسن دهقانی (1387). تهران: دانژه.

 

 

Branje, S., van Doorn, M., van­der­Valk, I., & Meeus, W. (2009). Parent–adolescent conflicts,conflict resolution types, and adolescent adjustment. Journal of AppliedDevelopmental Psychology, 30, 198-204.

Brzezowskl, K. M. (2012).­ A solution-focused groupe treatment approach for individuals  maladaptiveely expressing anger. Doctoral Dissertation. Ohio: the schoole of professional psycholohy wright stste university.

Burwell, R., Chen, CP. (2006). Applying the principles and techniques of  solution  focused therapy to career counseling. Counselling Psychology Quarterly, 19, 189-203.

Chang, L. R., Chiu, Y. N., Wu, Y. Y., & Shur-Fen Gaub, S. (2012). Father's parenting and father–child relationship among children and adolescents with attention-deficit/ hyperactivity disorder. Comprehensive Psychiatry, 54, 128-140.

Chaplin, T. M., Sinha, R., Simmons, J. A., & Healy, S. M. (2012). Parent–adolescent conflict interactions and adolescent alcohol use. Addictive Behaviors, 37, 605–612.

Conoley, C. W., Graham, J. M., Neu, T., Craig, M. C., Pry, A., Cardin, S., A, Brossart, D. F., & Parker, R. I. (2003). Solution-focused family therapy with three aggressive and oppositional-acting children: an N = 1 empirical. study family process, 42, 361-374.

Corcoran, J. (2006). A Comparison Group Study of Solution-Focused Therapy versus “Treatment-as-Usual” for Behavior Problems in Children. Journal of Social ServiceResearch, 33, 69-81.

Faircloth, B. (2012). Children and Marital Conflict: A Review. Journal of Information  About Early Childhood & Family Support Practices, 6, 1-5.

Herrenkohl, T. I., Kosterman, R., & Hawkins, J. D. (2009). Effects of Growth in Family  Conflict in Adolescence on Adult Depressive Symptoms: Mediating and Moderating Effects of Stress and School Bonding.  Journal of Adolescent Health, 44, 146–152.

Jeremy, W. L., Farhat, T., & Iannotti, P. J. (2010). Parent–child communication and   substance use among adolescents: Do father and mother communication play a different role for sons and daughters. Addictive Behaviors, 35, 426–431.

Kim, J. S., Franklin, C. (2009). Solution-focused brief therapy in schools: A review of the  outcome literature. Children and Youth Services Review, 31, 467-470.

Koob, J. J., Love, S. M. (2010). The implementation of solution-focused therapy to incr foster care placement stability. Children and Youth Services Review, 32, 1346-1350.

Kvarme, L. G., Helseth, S., Sqrum, R., Luth-Hansen, V., Haugland, S. & Karin Natvig, G. (2010). The effect of a solution-focused approach to improve self-efficacy in socially withdrawn school children: A non-randomized controlled trial. International Journal ofNursing Studies, 47, 1389-1396.

Lee, M. Y. (1997). A study of Solution-Focused Brief family therapy: Outcome and Issuse. American Journal of family therapy, 25, 1-17.

Mudd, J. (2000). Solution-Focused Therapy and Communication Skills Training: An  integrated approach to couples therapy. Dissertation. Virginia University.

Nelson, T. (2001). solution-focused couple group. Journal of systemic Therapies, 15, 4-20.

Newsome, S. (2005). The Impact of Solution-Focused Brief Therapy with At-Risk Junior High School Students.  A Journal of the national association of social workers, 27, 83-90.

Pakrosnis, R. (2008). The changesin psychological functioning problems during solution-focused brief therapy among Adolescents in helth care settings. Doctoral Dissertation. Vytautas magnus university.

Pakrosnis, R., Cepukiene, V. (2011). The outcome of Solution-Focused Brief Therapy among foster care adolescents:The changes of behavior and perceived somatic and cognitive difficulties. Children and Youth Services Review, 33, 791-797.

Pursell, G. R., Laursen, B., Rubin, K. H., Boot-Laforce, C., Rose-Krasnor, L. (2008). Gender differences in patterns of association between prosocial behavior, personality, and externalizing problem. Journal of Research in personality, 42, 472-481.

Qin, D. B., Rak, E., Rana, M., & Brent Donnellan, M. (2012). Parent–child relations and psychological adjustment among highachieving Chinese and European American adolescents. Journal of Adolescence, 35, 863–873.

Riesch, S., Jacson, N., & Chanchong, W. (2003). Communication Approaches to Conflict: Young Adolescence to Young Adult. Journal of  Pediatric Nursing , 18, 244-256.

Susan, J.T. (2009). Parent-adolescent conflict, conflict resolution types, and adolescent adjustment. Journal of applied developmental psychology, 30, 195- 204.