اثربخشی زوج درمانی هیجان مدار بر کاهش نشانه‌های افسردگی و تنظیم هیجانی زوجین آشفته

نویسندگان

1 دانشیار گروه مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز

2 دانشجوی دکتری مشاوره، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز

3 دانشیار گروه روانشناسی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز

چکیده

پژوهش ها نشان داده اند بین آشفتگی در رابطه‌ی زناشویی و بروز علائم افسردگی و رفتارهایی مبتنی بر بی تنظیمی هیجانی همبستگی بالایی وجود دارد.  هدف پژوهش حاضر بررسی تأثیر زوج درمانی هیجان مدار بر کاهش نشانه‌های افسردگی و تنظیم هیجانی زوجین آشفته مراجعه کننده به مراکز مشاوره­ی شهراهواز بود. بدین منظور 30 زوج از زوجین مراجعه کننده به مراکز مشاوره‌ی شهر اهواز با استفاده از روش نمونه­گیری در دسترس انتخاب و به صورت تصادفی ساده در دو گروه با حجم مساوی (15 زوج) گمارده شدند. برای جمع آوری داده ها از پرسشنامه‌ی مشکلات در تنظیم هیجانی DERS)) و پرسشنامه افسردگی بک BDI)) استفاده شد. جلسات درمانی هفته‌ای یکبار و به مدت 10 هفته برای گروه آزمایش اجرا شد. نتایج تحلیل واریانس چند متغیری نشان داد که بین زوجین گروه­های آزمایش و گروه کنترل در متغیرهای افسردگی و تنظیم هیجانی تفاوت معناداری وجود دارد و  فرضیه‌های پژوهش مبنی بر تأثیر زوج درمانی متمرکز بر هیجان بر کاهش نشانه‌های افسردگی و بهبود تنظیم هیجانی زوجین تأیید شد. بر اساس یافته های این پژوهش می توان نتیجه گرفت که مداخلات زوج درمانی هیجان‌مدار با تاکید بر سبک های دلبستگی علائم افسردگی را کاهش داده و باعث می شود همسران روش‌های نوینی را برای تنظیم هیجاناتشان پیدا ‌کنند

کلیدواژه‌ها


 

خجسته‌مهر، رضا، شکرکن، حسین، و امان اللهی، عباس (1386). پیش بینی موفقیت و شکست رابطة زناشویی براساس مهارتهای اجتماعی. فصلنامه روانشناسی دانشگاه تبریز 6، 52-33.

دابسون، کیت استفان؛ محمدخانی، پروانه (1385). مختصات روانسنجی پرسشنامه افسردگی بک -2 در یک نمونه بزرگ مبتلایان به اختلال افسردگی اساسی در دوره ی بهبودی نسبی. فصلنامه ی توانبخشی، 29، 88-82 .

رسولی، رویا، اعتمادی، احمد، شفیع آبادی، عبدا... و دلاور، علی (1386). مقایسه اثربخشی مداخله متمرکز بر هیجان به شیوه زوجی و فردی بر کاهش درماندگی رابطه زوجین دارای فرزند با بیماری مزمن. فصلنامه خانواده پژوهی، 11، 701-683 .

سلیمانیان، علی اکبر(1373). بررسی تأثیر تفکرات غیر منطقی بر اساس رویکرد شناختی بر نارضایتی زناشویی. پایان نامه‌ی کارشناسی ارشد مشاوره ، دانشگاه تربیت معلم.

عسکری، پرویز، پاشا، غلامرضا و امینیان، مریم (1388). رابطه ی تنظیم هیجانی ، فشارزاهای زندگی و تصویر از بدن با اختلالات خوردن در زنان. فصلنامه ی اندیشه و رفتار، 13، 79-65.

موتابی، فرشته، جزایری، علیرضا، محمدخانی، پروانه، پورشهباز، عباس (1385). مقایسه‌ی روان سازه‌های مربوط به عود در بیماران افسرده با سابقه‌ی عود، بدون سابقه‌ی عود و افراد بهنجار. دوفصلنامه‌ی روانشناسی معاصر، سال اول، شماره‌ی2.

 

 

 

 

 

 

Beach S.R.; Sandeen, E.E., & O’Leary K.D. (1990) Depression in Marriage. The Guilford Press, New York, NY.

Cordova, J. V., & Gee, C. B. (2001). Couples therapy for depression: Using healthy relationships to treat depression. In S. R. H. Beach (Ed.), Marital and family processes in depression: A scientific foundation for clinical practice (pp. 185-204). Washington, DC: APA Books.

Coyne, J. C. (2001). Association.Not agent blue: Effects of marital functioning on depression and implications for treatment. In S. R. H. Beach (Ed.), Marital and family processes in depression: A scientific foundation for clinical practice (pp. 25-43). Washington, DC: American Psychological

Coyne, J.C., Thompson, R, & Palmer, S.C. (2002). Marital quality, coping with conflict,marital complaints, and affection in couples with a depressed wife. Journal of Family Psychology 16(1), 26-37.

Davila, Joanne, & Bradbury, Thomas N. (2001). Attachment Insecurity and the Distinction between unhappy spouses who do and do not divorce. Journal of Family Psychology [electronic version], l. 15 (3), 440-449.

DeNeve, K. M., & Cooper, H. (1998). The happy personality: A meta-analysis of 137 personality traits and subjective well-being. Psychological Bulletin. 124, 2, 197-229.

Denton, W.H., Wittenborn, A.K., & Golden, R.N. (2012) Augmenting antidepressant medication treatment of depressed women with emotionally focused therapy for couples: A randomized pilot study. Journal of Marital and Family Therapy, 38,  23-38

Dessaulles, A., Johnson, S. M., & Denton, W. (2003).The treatment of clinical depression in the context of marital distress. American Journal of Family Therapy,31, 345–353.

Diamond LM, Aspinwall LG (2003). Emotion regulation across the life span: An integrative perspective emphasizing self-regulation, positive affect, and dyadic processes. Motivation and Emotion,27,125–156.

Feeney, J. A. (2004a). Hurt feelings in couple relationships: Towards integrative models of thenegative effects of hurtful events. Journal of Social and Personal Relationships, 21, 487-508.

Fincham, F. D., & Bradbury, T. N. (1992). Assessing Attributions in Marriage: The personality traits and subjective well-being. Journal of Personality and Social Psychology, 62,457-468.

Fincham, F. D., & Bradbury, T. N. (1993). Marital satisfaction, depression, and attributions: A Relationship Attribution Measure. Journal of Personality and Social Psychology, 64, 3, 442-452.

Fruzzetti, A. E. (2004). Couple and Family DBT intervention to augment outcomes in individual DBT. Manuscript under review.

Fruzzetti, A. E. (2005). Dialectical behavior therapy adapted for couples and families: A pilot group intervention for couples. Manuscript submitted for publication.

Fruzzetti, A. E. (2006). The high conflict couple: A dialectical behavior therapy guide to finding peace, intimacy, and validation. Oakland, CA: New Harbinger Press.

Fruzzetti, A. E. (2008). The high conflict couple: A dialectical behavior therapy guide to finding peace, intimacy, and validation. Oakland, CA: New Harbinger Press.

Gilbert, P. (2000). Varieties of submissive behavior: Their evolution and role in depression. In L. Sloman & P. Gilbert (Eds.), Subordination and defeat: An evolutionary approach to mood disorders (pp. 3-46). Hillsdale, NJ: Erlbaum.

Goldman,R.N. , & Greenberg, L.(2013). Working with Identity and Self-soothing in Emotion-Focused Therapy for Couples. Journal of Family Process,52, 62-82

Gratz, K. L., & Roemer, L. (2004). Multidimensional assessment of emotion regulation and dysregulation: Development, factor structure, and initial validation and difficulties in emotion regulation scale. Journal of Psychopathology and Behavioral Assessment, 26, 41-54

Greenberg, L. S., & Goldman, R. N. (2008). Emotion-focused couples therapy: The dynamics of emotion and power. Washington, DC: American Psychological Associatio.

Greenberg, L., Warwar, S. & Malcolm, W. (2009). Emotion-Focused Couples Therapy and the Facilitation of Forgiveness. Journal of Marital and Family Therapy, 36: 28–42.

Halchuk, R.(2012). Functional and Structural Neural Effects of Emotionally Focused Therapy for Couples , Unpublished Doctoral Dissertation, University of Ottawa.

Hazan, C., & Shaver, P. R. (1994). Authors’ response: Deeper into attachment theory. Psychological Inquiry, 5, 68–79.

Hooley, J. M. (2007). Expressed emotion and relapse of psychopathology.Annual Review of Clinical Psychology, 3, 329–352.

Johnson, S. M. (2004). Attachment theory as a guide for healing couple relationships. In W. S. Rholes & J.A. Simpson (Eds.), Adult attachment (pp. 367–387) New York. Guilford Press.

Johnson, S. M. (2008). Emotionally focused couple therapy: Creating secure connections. In A. S. Gurman & N. S. Jacobson (Eds.), Clinical handbook of couple therapy ,(3rd ed., pp. 221–250).ew York: Guilford Press.

Joiner, T. E. (2001). Nodes of consilience between interpersonal-psychological theories of Karney, B. R., & Bradbury, T. N. (1995). Assessing longitudinal change in marriage: An introduction to the analysis of growth curves. Journal of Marriage and the Family, 57, 4, 1091-1108.

Joiner, T. E., Brown, J. S., & Kistner, J. (2006). The interpersonal,cognitive, and social nature of depression. Mahwah, NJ: Erlbaum.

Laurenceau, J., Barrett, L.F, & Rovine, M. J. (2005). The interpersonal process model of intimacy in marriage: A daily-diary and multilevel modeling approach. Journal of Family Psychology, 19, 314-323.

Laurent, H., & Powers, S. (2007). Emotion regulation in emerging adult couples: Temperament,attachment, and HPA response to conflict. Biological Psychology, 76, 61-71.

Makinen, J. A., & Johnson, S. (2008). Resolving attachment injuries in couples using EFT: Steps toward forgiveness and reconciliation. Journal of Consulting and Clinical Psychology. 74 (6), 1055-1064.

McLean , LM & Jones, M (2008). A couple’s intervention for patients facing advanced cancer and their spouse caregivers: outcomes of a pilot study, Psycho-oncology, 17, 1152-1156.

McLean, LM, S Hales, S. (2010). Childhood trauma, attachment style, and a couple's experience of terminal cancer: Case study, Palliative & Supportive Care, Cambridge University Press.

Snyder, D. K., & Whisman, M. A. (2004). Treating distressed couples with coexisting mental and physical disorders: Directions for clinical training and practice. Journal of Marital and Family Therapy, 30, 1-12.

Snyder, D. K., Castellani, A. M., & Whisman, M. A. (2006). Current status and future directions in couple therapy. Annual Review of Psychology, 57, 317-344.

Snyder, D.K. (2006). Emotion Regulation in Families: Pathways to Dysfunction and Health. Washington, DC: Am. Psychol. Assoc. In press.

Uebelacker, L. A., & Whisman, M. A. (2006). Moderators of the association between relationship discord and depression in a national population-based sample. Journal of Family Psychology, 20, 40-46

Uebelacker, L. A., & Whisman, M. A.  (2005).  Relationship beliefs, attributions, and partner behaviors among depressed married women.  Cognitive Therapy and Research, 29, 143-154.

Whisman, M. A., & Uebelacker, L. A. (2007). Maladaptive schemas and core beliefs in treatment and research with couples. In L. P. Riso, P. L. du Toit, D. J. Stein, & J. E. Young (Eds.), Cognitive schemas and core beliefs in psychological problems: A scientist-practitioner guide (pp. 199-220). Washington, DC: American Psychological Association