رابطه ی علی تعارض آشکار و تعارض نهان بین والدین با عملکرد تحصیلی با میانجی گری رابطه ی والد فرزند، رفتار ضداجتماعی و افسردگی در دانش آموزان دبیرستانی

نویسندگان

1 عضوهیات علمی روانشناسی تربیتی دانشگاه شهید چمران اهواز

2 دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی تربیتی دانشگاه شهید چمران اهواز

3 عضو هیات علمی روانشناسی تربیتی دانشگاه شهید چمران اهواز

چکیده

روابط والدین با همدیگر یکی از عوامل موثر و اساسی در رفتار فرزندان است.  چه رابطه ای بین تعارض بین والدین و عملکرد تحصیلی فرزندان وجود دارد؟  رابطه ی والد-فرزند، رفتار ضد اجتماعی و گوشه گیری/افسردگی چه نقشی در رابط فوق ایفا می کنند؟  در پاسخ به پرسش های فوق مدلی طراحی شد که رابطه علی تعارض آشکار و نهان بین والدین با عملکرد تحصیلی با میانجی گری رابطه ی والد-فرزند، رفتار ضد اجتماعی و گوشه گیری/افسردگی در دانش آموزان دختر سال اول دبیرستان های دولتی شهرستان دزفول را مورد بررسی قرار داد. نمونه این تحقیق شامل 200 دانش آموز دختر بود که با روش نمونه گیری تصادفی چند مرحله ای انتخاب شدند. در این پژوهش، آزمودنی ها پرسشنامه تعارض بین والدین (IPC)،مقیاس رابطه­ی والد-فرزند (PCRS) و سیاهه رفتاری کودک (YSR) را تکمیل کردند. عملکرد تحصیلی دانش آموزان از روی معدل تحصیلی آن­ها به­دست آمد. ارزیابی مدل پیشنهادی با استفاده از روش الگویابی معادلات ساختاری انجام گرفت. جهت آزمون روابط غیرمستقیم از آزمون بوت استراپ استفاده شد. بر اساس نتایج این پژوهش، مدل پیشنهادی از برازش قابل قبولی با داده ها برخوردار بود و تمام مسیرها، به جز مسیر رابطه­ی والد-فرزند به گوشه گیری/افسردگی، مسیر رفتار ضداجتماعی به عملکرد تحصیلی و مسیر  گوشه گیری/افسردگی به عملکرد تحصیلی معنی دار بودند. نتایج مسیرهای غیرمستقیم چندگانه نشان داد که تعارض آشکار بین والدین با عملکرد تحصیلی، از طریق رابطه ی والد-فرزند و رفتار ضداجتماعی، تعارض نهان بین والدین با عملکرد تحصیلی از طریق رابطه­ی والد-فرزند و گوشه­گیری/افسردگی و  متغیر رابطه­ی والد-فرزند با عملکرد تحصیلی از طریق رفتار ضداجتماعی و گوشه­گیری/افسردگی روابط معنی داری داشتند. در مجموع، 60% از واریانس عملکرد تحصیلی از طریق متغیرهای مدل پیشنهادی تبیین شد

کلیدواژه‌ها


خواجه نوری، بیژن و هاشمی­نیا، فاطمه (1390). رابطه تعارضات والدینی با بزهکاری. فصلنامه علمی- پژوهشی جامعه شناسی زنان، سال دوم، شماره دوم.

خویی نژاد، غلامرضا و علیرضا، رجایی (1390). تعارض والد- نوجوان و بزه دیدگی رفتاری: یک مدل جدید  در تبیین بزه دیدگی.

رجایی، علیرضا (1381). نقش خانواده، مدرسه، همسالان و رسانه‌های گروهی در رفتارهای انحرافی نوجوانان پسر. مجله‌ی دانش و پژوهش. شماره‌ی 11 و 12، صص.74-45.

شفیع آبادی، عبدالله و ناصری، غلامرضا (1380). نظریه‌های مشاوره و روان درمانی، تهران: انتشارات مرکز نشر دانشگاهی تهران.

قره باغی، فاطمه (1389). نقش تعارض زناشویی و رابطه‌ی والدین با کودک در نشانه‌های آسیب شناختی عاطفی و رفتاری. پژوهش‌های روان شناسی، (1) 13، صص. 108-89..

قره­باغی، فاطمه (1389). نقش تعارض زناشویی و رابطه‌ی والدین با کودک در نشانه‌های آسیب شناختی عاطفی و رفتاری. پژوهش‌های روان شناسی، (1) 13، 108-89.

محمدخانی، شهرام و اسکندری، حسین (1384). بررسی همه گیر شناسی مشکلات رفتاری دانش آموزان 15-7 ساله شهر تهران. فصلنامه روان شناسی و علوم تربیتی دانشگاه علامه، 2، 92-71.

مینایی، اصغر (1384). کتابچه راهنمای فرم‌های سن مدرسه نظام سنجش مبتنی بر تجربه آخنباخ: انطباق و هنجاریابی، تهران: پژوهشکده کودکان استثنایی.

نشاط دوست، حمید طاهر (1386). بررسی افسردگی نوجوانان و عوامل مرتبط فردی و خانوادگی. مجله ی پزوهشی علوم انسانی دانشگاه اصفهان، دوره 5، شماره 2، 58-45.

 

Abdollahzadeh, N., & Samani, S. (2010). The family processes, family content and adolescence emotional problems. Procedia- Social and Behavioral Sciences, 5, 733-737.

Achenbach, T. M. (1991). Integrative guide to the 1991 CBCL/4-18, YSR and TRF profile. Burlington VT: University of Vermont, Department of Psychology.

Achenbach, T. M. (2011). School-age (age 6-18) assessment: Empirically based syndroms scales. Retrieved from: Achenbach System of Empirically Based Assessment.

Buehler, C. (1998). Inter-parental Conflict, Parent- child conflict. Journal of Family, 22, 65-87.

Bahador, E., & Nozari, L. (2009). The Relationship between inter- parental conflict and externalizing behavior problem among adolescent .Journal of Sciences, 12, 40-53.

Belle, D. (1990). Poverty and women's mental health. Journal of American Psychologist, 45, 385-389.

Bosco, G., Renk, K., Dinger, T., Epstein, M., & Phares, V. (2003). The connections between adolescent perceptions of parents, parental psychological symptoms, and adolescent functioning. Journal of Applied Developmental Psychology, 24(2), 179-200.

Bradford, K., & Barber, B. K. (2008). Interparental conflict, parent-child conflict, and youth problem behavior. Journal of Family Issues, 6, 780-805.

Buehler, C., & Gerard, J. M. (2002). Marital conflict, ineffective parenting, and children’s and adolescents’ maladjustment|. Journal of Marriage and Family, 64, 78-92.

Cummings, E. M., & Davies, P. (1994). Children and marital conflict: The impact of family dispute and resolution. Journal of Family Violence, 7, 415-432.

Damas, E., & Laughlin, J. (2001). Latent model of family process in African American families. Journal of Marriage and Family, 63, 967-998.

Forhand, R. (1988). Young adolescents and maternal depression: Assessment, interrelations, and family predictors. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 56(3), 422-426.

Fine, M. A., Moreland, J. R., & Schwebel, A. I. (1983). Long-term effects of divorce on parent-child relationships. Developmental Psychology, 19, 703-713.

Grych, J. H., Raynor, S. R., & Fosco, G. M. (2004). Family processes that shape the impact of inter-parental conflict on adolescents. Journal of Development and Psychopathology, 16(3), 649-665.

Klahr, A., McGue, M., Iacono, W., & Burt, S. A. (2011). The association between parent-child conflict and adolescent conduct problem over time. Journal of Abnormal Psychology, 120(1), 141-149.

Kong, J. (2003). The longitudinal influence of parent-child relationships and depression on cyber delinquency in South Korean adolescents. Journal of Family Psychology, 45, 511-531.

Preacher, K.J., & Hayes, A. F. (2008).  Asymptotic and resembling strategies for assessing and comparing indirect effects in multiple mediator models.  Behavior Research Methods, 40, 879-891.

Richmond, M., & Stocker, C. M. (2006). Associations between family cohesion and adolescent sibling externalizing behavior. Journal of Family Psychology, 20(4), 663-669.

Ruttle, P., Shirtcliff, E., Serbin, L., Fisher, D., Stack, D., & Schwartzman, A. (2011). Disentangling psychobiogical mechanisms underlying internalizing and externalizing behaviors in youth. Hormones and Behavior, 59(1), 123-132.

Samani, S. (2010). Family types in the family process and content model. Procedia – Social and Behavioral Sciences, 5, 727-732.

Stutzman, S., Bean, R., Miller, Day, R., Feinauer, L., Porter, C., & Moore, A. (2011). Marital conflict and adolescent outcomes: A cross-ethnic group comparison of Latino and European American Youth. Children and Youth Services Review, 33, 663-668. Journal of Family Psychology, 33(5), 663-668.

Weems, F., & Costa, N. (2005). Developmental differences in the expression of childhood anxiety symptoms and fear. Journal of American  Academy of Child and Adolescent Psychiatry, 44(7),
 656-663.