بررسی رابطه معیارهای ارتباطی غیرواقعی با الگوهای ارتباطی و نقش آنها در پیش بینی دلزدگی زناشویی زنان متقاضی طلاق

نوع مقاله: مقاله کاربردی

نویسندگان

1 دانشگاه تهران

2 تهران

چکیده

رابطة زناشویی منبع حمایت، صمیمیت و لذّت انسان است و عوامل مؤثر در موفقیت و شکست آن مورد توجه بسیاری از محققان قرار گرفته است. رابطة زناشویی منبع حمایت، صمیمیت و لذّت انسان است و عوامل مؤثر در موفقیت و شکست آن مورد توجه بسیاری از محققان قرار گرفته است. هدف از این پژوهش بررسی رابطه معیارهای ارتباطی غیر واقعی با الگوهای ارتباطی و نقش آن‌ها در پیش بینی دلزدگی زناشویی زنان متقاضی طلاق می‌باشد. روش تحقیق توصیفی و از نوع همبستگی بود. جامعه آماری کلیه زنان مراجعه کننده به شعب داد گاه‌های خانواده مناطق شهر تهران در سال 92 بود که به روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای تعداد 188 نفر انتخاب شدند. ابزارهای پژوهش عبارت بودند از پرسشنامه‌های معیارهای ارتباطی ویژه (ISRS)، الگوهای ارتباطی (CPQ) و دلزدگی زناشویی (CBM). یافته‌ها نشان داد معیارهای ارتباطی غیر واقعی به طور معناداری با الگوهای ارتباطی دارای رابطه هستند و فقط در یک مورد رابطه معیار مرز و الگوی اجتناب متقابل معنادار نبود. همچنین معیارهای ارتباطی غیر واقعی و الگوهای ارتباطی به طور معناداری توانستند دلزدگی زناشویی را در زنان متقاضی طلاق پیش بینی کنند. نتایج پژوهش حاکی از آن است که با افزایش معیارهای ارتباطی غیر واقعی به احتمال بیشتری زنان متقاضی طلاق در الگوهای ارتباطی غیر سازنده گرفتار می‌شوند و بر عکس. همچنین با افزایش الگوی ارتباطی سازنده متقابل در بین زنان متقاضی طلاق، آن‌ها دلزدگی زناشویی کمتری را تجربه می‌کنند. معیارهای ارتباطی غیر واقعی نیز در صورتی که افزایش یابند دلزدگی زناشویی زنان متقاضی طلاق نیز بالا می‌رود و برعکس.
 
 

کلیدواژه‌ها


ادیب راد، نسترن (1385). بررسی رابطه دلزدگی زناشویی و دلزدگی شغلی زنان شاغل در خدمات پرستاری. پژوهش های مشاوره، شماره 19، 35 - 48.

ایمان نژاد، کبری (1388). بررسی رابطه الگوهای ارتباطی با سلامت روانی و رضایت زناشویی زوجین. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران.

برازنده، هدی، صاحبی، علی؛ امین یزدی، امیر؛ مهرام، بهروز (1385). رابطه معیارهای ارتباطی با سازگاری زناشویی. فصلنامه روانشناسان ایرانی، 2(8)،319 - 330.

بشارت، محمدعلی (1391). رابطه ترس از صمیمیت و رضایت زناشویی در نمونه‌ای از زوجین ایرانی: نقش تعدیل‌کننده سبک‌های دلبستگی. دو فصلنامه مشاوره کاربردی، 2(1)، 1- 18.

بشارت، محمدعلی؛ تیکدری نژاد، آفریده؛ بهرامی احسان، هادی؛ رضا زاده، محمدرضا (1391). نقش تعدیل‌کننده سبک‌های دلبستگی در رابطه عقاید غیرمنطقی و مشکلات زناشویی. دو فصلنامه مشاوره کاربردی، 2(2)، 29- 44.

خجسته مهر، رضا؛ عطاری، یوسف علی و شیرالی نیا، خدیجه‌ (1387). تأثیر آموزش مهارت‌های ارتباطی بر الگوهای ارتباطی و احساسات مثبت نسبت به همسر در زوجین شهر اهواز. فصلنامه تازه‌ها و پژوهش‌های مشاوره، 7 (27)، 96-81.

عبادت پور، بهناز (1379). هنجاریابی پرسشنامه الگوهای ارتباطی زناشویی در شهر تهران در سال 79-78. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تربیت ‌معلم تهران.

فرقانی، رضوان (1380). بررسی اثربخشی آموزش گروهی شناختی رفتاری بر رضایت زناشویی. پایان‌نامه‌ی کارشناسی ارشد رشته مشاوره خانواده. اصفهان:‌ دانشکده­ی روان­شناسی و علوم تربیتی.

نیکولز، مایکل پی و شوارتز، ریچارد (1387). خانواده‌درمانی: مفاهیم و روش‌ها ترجمه: دهقانی، محسن و همکاران. تهران: انتشارات دانژه.

هالفورد، ک. دبلیو (1387). زوج‌درمانی کوتاه‌مدت، یاری بخشی زوجین برای کمک به خودشان، ترجمه: تبریزی، مصطفی؛ کاردانی، مژده؛ و جعفری؛ فروغ. تهران: انتشارات فراروان.

 

Baucom, D. H., Epstein, N., Sayers, S. L., & Sher, T. G. (1989). The role of cognitions in marital relationships: Definitional, methodological, and conceptual issues. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 57, 31–38.

Baucom, D. H., & Lester, G. W. (1986). The usefulness of cognitive restructuring as an adjunct to behavioral marital therapy. Journal of Behavior Therapy, 17, 385- 403

Baucom, D. H., & Epstein, N. (1990).Cognitive-behavioral marital therapy. New York: Brunner/Mazel.

Baucom, D. H., Epstein, N., Rankin, L. A., & Burnett, C. K. (1996). Assessing relationship standards: The Inventory of Specific Relationship Standards. Journal of Family Psychology, 10, 72–88.

Christensen, A., & Shenk, J. L. (1991). Communication, conflict, and psychological distance in non distressed, clinic and divorcing couples. Journal of Consulting & Clinical Psychology, 59 (3), 458–463.

Christensen, A. & Sullaway, R. J. (1991). Communication, conflict, and psychological distance in non distressed, clinic and divorcing couples. Journal of consulting and clinical Psychology, 59, 458-463.

Christensen, A., & Heavy, C. L. (1990). Gender and social structure in the demand /withdraw pattern of marital conflict. Journal of personality and social Psychology, 59, 73-81.

Cloven, D. H. & Roloff, M. C. (1990). The chilling effect in interpersonal relationships: The reluctance to speak one's mind. In Cahn, D.D.et al (Eds). Intimates in conflict: A communication perspective. Hillsdale, NJ: Erlbaum.

D’Andrea, J. T. (2004). An investigation of the relationship between early maladaptive schemas and psychological adjustment: The moderating effects of spiritual coping styles. Unpublished doctoral dissertation, New York University.

Ehrensaft, M. K., Langhinrichsen, J., Heyman, R. E., O'Leary, K. D., & Lawrence, E. (1999). Feelings controlled in marriage: A phenomenon specific to physically aggressive couples?.Journal of Family Psychology, 13, 20-32.

Ellis, A. (1977). The nature of disturbed marital interactions. In A. Ellis & R. Grieger (Eds.), Handbook of rational-emotive therapy (pp. 170-176). New York: Springer.

Emmelkamp, P. (1985). Communication skills training and cognitive therapy. Paper presented at the 15th Annual Convention of the European Association for Behavior Therapy, Munich, West Germany.

Epstein, N., & Eidelson, R. J. (1981). Unrealistic beliefs of clinical couples: Their relationship to expectations, goals and satisfaction. American Journal of Family Therapy, 9, 13–22.

Epstein, N., Pretzer, E., & Fleming, B. (1982). Cognitive therapy and communication training: Comparisons of effects with distressed couples. Paper presented at the 16th Annual Convention of the Association for the Advancement of Behavior Therapy, Los Angeles, America.

Epstein, N. (1982). Cognitive therapy with couples. American Journal of Family Therapy, 10(1), 5 –16.

Epstein, N., & Baucom, D. H. (1993). Cognitive factors in marital disturbance. Journal of Psychopathology and cognition, 4, 351–385.

Epstein, N., & Baucom, D. H. (2002). Enhanced cognitive-behavioral therapy for couples: A contextual approach. Washington, DC: American Psychological Association.

Epstein, N., Chen, F., & Beyder-Kamjou, I. (2005). Relationship standards and marital satisfaction in Chinese and American couples. Journal of Martial and Family Therapy, 31, 59–74.

Fincham, F. D., & Beach, S. R. H. (1999). Marriage in the new millennium: Is there a place for social cognition in marital research?. Journal of Social and Personal Relationships, 16, 685–704.

Gottman, J., & Levenson, R. W. (2000). The timing of divorce: Predicting when a couple will divorce over a 14-year period. Journal of Marriage and Family, 62, 737-745.

Gottman, J. M. (1994). What predicts divorce? The relationship between marital processes and marital outcomes. Hillsdale, NJ: Lawrence Erlbaum.

Gottman, J. M., & Krokoff, L. J. (1989). Marital interaction and satisfaction: A longitudinal view. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 57, 47–52.

Greene, J. O., & Burleson, B. R. (2003). Handbook of communication and social interaction skills. Mahwah, NJ: Erlbaum.

Huber, C. H., & Milstein, B. (1985). Cognitive restructuring and a collaborative set in couples' work. American Journal of Family Therapy,13, 17-27.

Hamamci, Z. (2005). Dysfunctional relationship beliefs in marital satisfaction and adjustment. Journal of Social Behavior and Personality, 33, 313-328.

Heaven, P. C. L., Smith, L. M., Prabhakar, S., Abraham, J., & Mete, M. E. (2006). Personality and conflict communication patterns in cohabiting couples. Journal of Research in Personality, 40,829–840.

Heavy, C. L., Christensen, A., & Malamute, N. M. (1995). The longitudinal impact of demand and withdrawal during marital conflict. Journal of consulting and clinical psychology, 63, 797- 801.

Heavey, C. L., Larson, B., Zumtobel, D. C., & Christensen, A. (1996). The Communication Patterns Questionnaire: The reliability and validity of a constructive communication subscale. Journal of Marriage and the Family, 58, 796–800.

Jones, E. M., & Stanton, A. L. (1988). Dysfunctional beliefs, beliefs similarity, and marital distress: a comparison of models. Journal of Social and Clinical Psychology, 7, 1–14.

Karney B. R., & Bardbury, T. N. (1997). Neuroticism, marital interaction and the trajectory of marital satisfaction. Journal of Person and Social Psycho, 2, 1075-1092.

Kohn, C. S., & Sayers, S. L. (2005). Extreme relationship standards in the context of discordant and non discordant couples. Journal of Cognitive and Behavioral Practice, 12, 319–323.

Lorentz, C. D. (2002). Husband and wife communication behaviors: A look at gender difference and their relationship to satisfaction and distress. Ph. D. Dissertation, university of Wyoming.

Moller, A. T., & Van Zyl, P. D. (1991). Relationships beliefs, interpersonal perception and marriage adjustment. Journal of Clinical Psychology, 47, 28–33.

Moller, A. T., Rabe, H. M., & Nortje, C. (2001). Dysfunctional beliefs and marital conflict in distressed and non-distressed married individuals. Journal of Rational-Emotive & Cognitive Behavior Therapy, 19, 259–270.

Margolin, G., John, R., & Gleberman, L. (1988). Affective responses to conflictual discussions in violent and nonviolent couples. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 56, 24-33.

Markman, H. J., Stanley, S. M., Jenkins, N. H., Petrella, J. N., & Wadsworth, M. E. (2006). Preventive education: Distinctive and directions. Journal of Cognitive Psychotherapy, 20,411-433.

Noller, P., Beach, S., & Osgarby, S. (1997). Cognitive and affective processes in marriage. In W. K. Halford & H. J. Markman (Eds.), Clinical handbook of marriage and couples interventions (pp. 43–71). Chichester, UK:Wiley.

Noller, P., Feeney, J.A., Bonnell, D., & Callan, V. J. (1994). A longitudinal study of conflict in early marriage. Journal of Social & Personal Relationships, 11, 233-252.

Nieuwenhuijsen, K., Verbeek J., De Boer A., Blonk R., & Van Dijk, F. (2010). Irrational beliefs in employees with an adjustment, a depressive, or an anxiety disorder. Journal of Rational –Emotive Cognitive-Behavior Therapy, 28, 57-72.

Northey, W. F. (2002). Characteristics and clinical practices of marriage and family therapists: A national survey. Journal of marital and family therapy, 28, 487-494.

Ozyesil, z. (2012). Mindfulness and psychological needs: across cultural comparison. Journal of Elementary Education, 11, 151-160.

Pascal, A., Christine, A., & Jean, L. (2008). Development and validation of the Cognitive Inventory of Subjective Distress. International Journal of Geriatric Psychiatry, 23, 1175-1182.

Pines, A. M. (2005). The Burnout Measure Short Version (BMS). International Journal of Stress Management, vol.12,78-88.

Pines, A. M. & Nunes, R. (2003). The relationship between career and couple burnout: implications for career and couple counseling. Journal of Employment Counseling, 40, 2, 50-64.

Pines, A. M., Neal, M. B., Hammer, L. B., & Icekson, T. (2011). Job burnout and couple burnout in dual-earner couples in the sandwiched generation. Journal of Social Psychology Quarterly, 74, 361-386.

Stackert, R., & Bursik, K. (2003). Why am I unsatisfied? Adult attachment still, gendered irrational relationships beliefs, and young adult romantic relationship satisfaction. Journal of Personality and Individual Differences, 34, 1419–1429.

Sprecher, S., Wenzel, A., & Harvey, J. (2008). Handbook of relationship initiation. New York: Psychology Press

Straus, M.A., & Gelles, R. J. (1990). Physical violence in American families: Risk factors and adaptations to violence in 8,145 families. New Brunswick, NJ: Transaction.

Sullivan, L. J., & Baucom, D. H. (2005). Observational coding of relationship schematic processing. Journal of Marital and Family Therapy, 31, 31–43.

Smith, L. M., Heaven, P. C. L., & Ciarrochi, J. (2008). Trait emotional intelligence, conflict communication patterns, and relationship satisfaction. Journal of Personality and Individual Differences, 44, 1314-1325.

Vangelisti, A.L., & Daly, J. A. (1997). Gender Differences in Standards for Romantic Relationships. Journal of Personal Relationships, 4, 203-219.

Wunderer, E., & Schneewind, K. A. (2008). The relationship between marital standards, dyadic coping and marital satisfaction. European Journal of Social Psychology, 38, 462– 476.

Walker, A.J., & Thompson, L. (1983). Intimacy and intergenerational aid and contact among mothers and daughters. Journal of Marriage and Family, 45, 841-849.

Young, J. E. (2007). The relationship between appearance schemas, self-esteem, and indirect aggression among college women. Doctoral thesis. Oklahoma State University.

Young, M. & Long, L. (1998). Counseling and therapy for couples. New York: brooks Cole Publication Company.