پایستگی تحصیلی: نقش عوامل پایدار و ناپایدارِ روانشناختی

نوع مقاله: پژوهشی اصیل

نویسنده

عضو هیئت علمی دانشگاه شهرکرد

چکیده

چکیده
هدف از پژوهش حاضر بررسی رابطه عواملِ پایدار (هوش و شخصیت) و ناپایدارِ روانشناختی (خودکارآمدی تحصیلی، اشتیاق تحصیلی و مهارت‌های تحصیلی) در پیش‌بینی پایستگی تحصیلی بود. 400 دانش‌آموز از دبیرستان‌های شهرکرد (200 دختر و 200 پسر) به روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه­ای انتخاب شدند و به پرسشنامه‌های هوش، شخصیت، مهارت‌های تحصیلی، اشتیاق تحصیلی و خودکارآمدی تحصیلی پاسخ دادند. داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار 21-SPSS و روش‌های آماری ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندمتغیری تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که از میان عواملِ پایدار، صفات شخصیتی روان رنجوری به‌صورت منفی و برون‌گرایی به‌صورت مثبت و از میان عواملِ ناپایدار روانشناختی مهارت‌های تحصیلی و اشتیاق تحصیلی پایستگی تحصیلی را پیش‌بینی می­کنند. بنابراین می‌توان گفت که پایستگی تحصیلی تحت تأثیر برخی از عوامل پایدار و ناپایدار روانشناختی است و جهت افزایش آن به هر دو عامل بایستی توجه نمود.
 
 

کلیدواژه‌ها


حق‌شناس، حسن. (1385). طرح پنج عاملی ویژگی‌های شخصیت. شیراز: انتشارات دانشگاه علوم
پزشکی شیراز.

خدیوی، اسدالله؛ احمدی، علی نقی و صمدیان، مهناز. (1391).بررسی تأثیر روش‌های مطالعه بر پیشرفت تحصیلی دانش­آموزان دوره متوسطه شهرستان بناب. فصلنامه علوم تربیتی،5، 18، 13-26.

رجائی، منوچهر. (1382). تاثیر مشاوره تحصیلی گروهی بر افزایش مهارت‌های تحصیلی و پیشرفت تحصیلی. پژوهش‌های مشاوره، 3، 12، 52-41.

رحمانی، جهانبخش. (1386). پایایی، روایی و هنجاریابی آزمون هوش ریون در بین دانشجویان دانشگاه آزاد واحد خوراسگان. مجله دانش و پژوهش در روانشناسی واحد خوراسگان، 9،34،74-61.

صالحی، رضوان. (۱۳۹۳). تدوین مدل مشاوره تحصیلی و بررسی تأثیر آن بر موفقیت تحصیلی دانش­آموزان پایه اول دبیرستان. پایان­نامه دکترای مشاوره تحصیلی-شغلی. دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی. دانشگاه اصفهان. 

صالحی، رضوان؛ عابدی، محمدرضا؛ باغبان، ایران؛ نیلفروشان، پریسا و عابدی، احمد. (1393). تدوین مدل نظری مشاوره تحصیلی بر اساس عوامل مؤثر بر موفقیت تحصیلی. دوفصلنامه مشاوره کاربردی، 4، 1، 48-19

فولادچنگ، محبوبه. (1384). بررسی تأثیر آموزش فراشناختی بر پیشرفت تحصیلی درس ریاضی. نوآوری­های آموزشی، 4(14)، 149-162.

کریمی، ملیحه. (1391). بررسی رابطه بین پایستگی تحصیلی با ادراک خود و فراشناخت در دانش‌آموزان دختر و پسر مقطع متوسطه شهر اصفهان. پایان‌نامه کارشناسی ارشد رشته مشاوره مدرسه. دانشگاه علامه طباطبائی.

کیامهر، جواد. (1381). هنجاریابی فرم کوتاه پرسشنامه پنج عاملی شخصیت و بررسی ساختار عاملی آن در بین دانشجویان علوم انسانی دانشگاه تهران. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی.

گنجی، حمزه و مهرداد، ثابت. (1382). روان‌سنجی، تهران: نشر ساوالان، چاپ سوم

مرتضوی زاده ، حشمت الله. (1383). روانشناسی تمرکز ، تهران: نشر روان‌سنجی

 

 

Allen, J. A. (2003). The perceptions of effects of a study skills course, “dynamics of effective study”, on the academic achievement of African Americanstudents at a dedicated academic magnet high school. Ph. D dissertation in counseling, Southern University.

Astin, A. W. (1999). Student involvement: A developmental theory for higher  education. Journal of College Student Development, 40(5), 518-528.

Barajas, C. (2013). A group counseling curriculum using study skills to enhanceacademic achievement in middle school students. Master’s thesis in school counseling, California state University.

Borman, G. D., & Rachuba, L. T. (2001). Academic success among poor and minority students: An analysis of competing models of school effect. (report No. 52). Baltimore: Center for research on the Education of Students Placed Risk. Johns Hopkins University.

Britton, B. K., & Tesser, A .(1991). Effects of time-management practices on college grades. Journal of Educational Psychology, 83(3), 405-410.

Chamorro-Premuzic, T., & Furnham, A. (2008). Personality, intelligence and approaches to learning as predictors of academic performance. Personality and Individual Differences, 44 1596–1603.

Coughlan, J., & Swift, S. (2011). Student and tutor perceptions of learning and teaching on a first-year study skills module in a university computing department. Educational Studies, 37(5), 529- 539.

Farsides, T., & Woodfield, R. (2003). Individual differences and undergraduate academic success: The roles of personality, intelligence, and application, Personality and Individual Differences, 34 , 1225–1243.

Finn, J. D., & Rock, D. A. (1997). Academic success among students at risk for school failure. Journal of AppliedPsychology, 82, 221−234.

Hassanbeigi, A., Askari, J., Nakhjavani, M., Shirkhoda, S., Barzegar, K., Mozayyan, M. R., & Fallahzadeh, H. (2011). The relationship between study skills and academic performance of university students. Procedia – Social and Behavioral Sciences, 30, 1416 – 1424.

Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and psychological measurement. 30, 607-610.

Margalit, M. (2004). Second-generation research on resilience: Social-emotional aspects of children with learning disabilities. Learning Disabilities: Research and Practice, 19, 45-48.

Martin, A.  J., Colmar, S. H., Davey, L. A & Marsh, H. W. (2010).  Longitudinal modelling of academic buoyancy and motivation: Do the 5Cs hold up over time? British Journal of Educational Psychology, 80(3), 473–496.

Martin, A.  J., & Marsh, H. W. (2008). Academic buoyancy: Towards an
  understanding of students' everyday academic resilience. Journal of School Psychology, 46, 53–83.

Martin, A. J., & Marsh, H. W. (2006). Academic resilience and its psychological and educational correlates: A construct validity approach. Psychology in the Schools, 43, 267-282.

Masten, A. S., & Coatsworth, J. D. (1998). The development of competence in favorable and unfavorable environments: Lessons from research on successful children. American Psychologist, 53, 205−220.

McCrae, R. R., & Costa, P. T. (2004). A contemplated revision of the NEO Five-Factor Inventory. Personality and Individual Differences, 36, 587-596.

Nuthanap, G. (2007). Gender analysis of academic achievement among high school students. Dissertation of MD of home science in human development, university of agriculture sciences, Harwad.

Overstreet, S., & Braun, S. (1999). A preliminary examination of the relationship between exposure to community violence and academic functioning. School Psychology Quarterly, 14, 380-396.

Pintrich, P. R. (2003). A motivational science perspective on the role of student motivation in learning and teaching contexts. Journal of Educational Psychology, 95, 667–686.

Pintrich, P. R. (2004). A conceptual framework for assessing motivation and self-regulated learning in college students. Educational Psychology Review, 16, 385-407.

Rosander, P., Backstrom, M., & Stenberg, G. (2011). Personality traits and general intelligence as predictors of academic performance: A structural equation modeling approach. Learning and Individual Differences, 21, 590– 596.

Schaufeli, W. B., & Bakker, A. B. (2004). Job demands, resources and their relationship with burnout and engagement. Journal of organization behavior, 25, 293-315.

Schaufeli, W. B., Martinez,I. M., Pinto, A. M., Salanova, M., & Bakker, A. B. (2002). Burnout and engagement in university students: A cross-national study. Journal of Cross-cultural Psychology, 33 (5), 464-481.

Song, L. J., Huang, G.,  Peng, K. Z., Law, K. S., Wong, C., & Chen, Z. (2010). The differential effects of general mental ability and emotional intelligence on academic performance and social interactions. Intelligence, 38, 137–143.

Veenman, M. V. J., Prins, F. J., & Elshout, J. J. (2002). Initial inductive Learning in a complex computer simulated environment: The role of metacognitive skills and intellectual ability. Computers in Human Behavior, 18(3), 327-341.

Voydanoff, P., & Donnelly, B. W. (1999). Risk and protective factors for psychological adjustment and grades among adolescents. Journal of Family Issues, 20, 328−349.