شاخص های ارتباط زناشویی کارآمد: یک مطالعه ی کیفی

نوع مقاله: پژوهشی اصیل

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مشاوره، دانشگاه خوارزمی، تهران ، ایران

2 دانشیار گروه مشاوره، دانشگاه خوارزمی تهران

3 استاد گروه مشاوره ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات ، تهران

4 استادیار گروه مشاوره، دانشگاه خوارزمی

5 دانشیار گرو روانشناسی بالینی، دانشگاه خوارزمی

چکیده

ارتباط کارآمد، شرط لازم برای ثبات زناشویی و زندگی موفقیت‌آمیز است. بر این اساس، هدف این پژوهش، شناسایی شاخص‌های ارتباط زناشویی کارآمد بود. این مطالعه با شیوه کیفی و با استفاده از روش نظریه داده بنیاد انجام شد. 15 زن و مرد با روش نمونه‌گیری داوطلبانه گلوله برفی و مصاحبه‌ی نیمه ساختاریافته و بر اساس ملاک‌های ورود به پژوهش تا حد اشباع مورد بررسی قرار گرفتند. داده‌ها ثبت ،کدگذاری و در قالب مفاهیم، زیر مقولات و تحولات طبقه‌بندی شدند. تحلیل تجارب شرکت‌کنندگان به شناسایی 270 کد ثانویه، 36 مفهوم، 12 مقوله و 4 طبقه‌ی اصلی شامل شاخص‌های فردی، زوجی، خانوادگی و معنوی منجر گردید. از نقطه نظر پیشگیری و درمان، درک مشخصه‌های رابطه زناشویی مؤثر و کارآمد می‌تواند در ارائه‌ی اطلاعات لازم برای آموزش ارتباط کارآمد به زوج‌ها و نیز در ارائه‌ی مداخلات مناسب برای زوج‌هایی که دچار ناکارآمدی ارتباط زناشویی هستند، سودمند باشد.

کلیدواژه‌ها


آسوده، محمدحسین. (1389). عوامل مؤثر بر ازدواج موفق: از دیدگاه زوجیت خوشبخت. پایان‌نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه تهران، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی.

احمدی نوده، خدابخش؛ آزادمرزآبادی، اسفندیار و ملازمانی، علی (1384). بررسی وضعیت ازدواج و سازگاری زناشویی در بین کارکنان سپاه. مجله طب نظامی، 7(2)، 141-152.

استراوس، آنسلم و کربین، جولیت (1391). مبانی پژوهش کیفی: فنون و مراحل تولید نظریه‌ی زمینه‌ای. ترجمه ابراهیم افشار. تهران: نشر نی (بی‌تا).

افروز، غلامعلی. (1393). مبانی روانشناختی خانواده و رابطهی زن و شوهر با تأکید بر حقوق عاطفی متقابل. تهران: انتشارات انجمن اولیا و مربیان.

امانی، احمد و لطافتی بریس، رامین (1392). اثربخشی آموزش مهارت‌های ارتباطی بر کاهش تعارضات زناشویی زوجین. دوفصلنامه مشاوره کاربردی، 3(2)، 17-36

بابایی گرمخانی، محسن؛ مدنی، یاسر و لواسانی، مسعود (1393). بررسی رابطه معیارهای ارتباطی غیرواقعی با الگوهای ارتباطی و نقش آنها در پیش‌بینی دلزدگی زناشویی زنان متقاضی طلاق. دو فصلنامه مشاوره کاربردی،  4(1)، 67-84

ثناگویی، محمد؛ جان بزرگی، مسعود و مهدویان، علیرضا. (1390). رابطه‌ی الگوهای ارتباطی زوجین با رضامندی زناشویی. دوفصلنامهی مطالعات اسلام و روانشناسی. 5(9)، 57-77.

جاویدی، نصرالدین؛ سلیمانی، علی اکبر؛ احمدی، خدابخش و صمدزاده، منا. (1391). اثربخشی آموزش راهبردهای مدیریت هیجان مبتنی بر رویکرد زوج درمانی هیجان مدار (EFT) بر افزایش رضایت جنسی زوجین. روانشناسی سلامت، 1(3)، 5-18

حاتمی ورزنه، ابوالفضل؛ اسمعیلی، معصومه؛ فرحبخش، کیومرث و برجعلی، احمد. (1395). ارائه‌ی الگوی ازدواج پایدار رضایت‌مند: یک پژوهش گراندد تئوری. مجله مشاوره و رواندرمانی خانواده. 6(1)، 120-149.

حسینیان، سیمین؛ حسینی، فاطمه؛ شریفی‌نیا، اعظم و قاسم‌زاده، سوگند. (1387). رابطه آشفتگی زناشویی مادران با زندگی فرزندان همسردار آنها. مطالعات زنان. 6(3)، 81-103

حیدری، محمود؛ مظاهری، محمدعلی و پوراعتماد، حمیدرضا. (1384). رابطه‌ی باورهای ارتباطی با احساسات مثبت نسبت به همسر.  فصلنامهی خانواده پژوهی. 1(2)، 121-130

چراغی، مونا. (1393). سبکهایارتباطباخانوادههمسردرزوجینایرانیوطراحیو بررسیاثربخشیبستهزوجدرمانیمبتنیبرفرهنگبرسازگاریزناشوییوکیفیتارتباطبا خانوادههمسر. پایان‌نامه دکتری روان‌شناسی بالینی، دانشگاه شهید بهشتی تهران

خدایاری‌فرد، محمد؛ شهابی، روح‌الله و اکبری زردخانه، سعید (1386). رابطه نگرش مذهبی با رضایت‌مندی در دانشجویان متأهل. فصلنامهی خانواده پژوهی. 3(10)، 61-620 

سامانی، سیامک و بهبهانی، مینا (1390). الگوهای ارتباطی در گونه های مختلف خانواده در مدل بافت‌نگر فرایند و محتوای خانواده. دوفصلنامه مشاوره کاربردی، 1(7)، 119-134

صحراییان، کیمیا؛ جعفرزاده، فاطمه و پورسمر، سیده لیلا (1393). رابطه میان حمایت اجتماعی و رضایت زناشویی در زنان نابارور بر اساس عامل ناباروری. مجله دانشکده پرستاری و مامایی اروم