مسئولیت‌پذیری در بزرگ‌سالی در حال ظهور: نقش الگوهای ارتباطی خانواده و ابعاد هویت

نوع مقاله: پژوهشی اصیل

نویسندگان

1 دان‌شجوی دکتری روان‌شناسی تربیتی دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

2 دانشیار گروه روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران (نویسنده مسئول

3 دانشیار گروه روان‌شناسی تربیتی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

چکیده

مسئولیت‌پذیری یکی از سازه‌های مهم و قابل توجه در سال‌های اخیر بوده است و شناسایی عوامل تأثیرگذار بر آن از اهمیت بسزایی برخوردار است. این پژوهش با هدف بررسی نقش ابعاد هویت به‌عنوان میانجی رابطه بین الگوهای ارتباطی خانواده و مسئولیت‌پذیری در دوره بزرگ‌سالی در حال ظهور انجام شد. روش پژوهش هم‌بستگی از نوع تحلیل مدل‌یابی معادلات ساختاری است. جامعة این پژوهش شامل همة دانش‌جویان کارشناسی دانشگاه شیراز در سال تحصیلی 97-1396 مشغول به تحصیل بود. 537 دانش‌جو (322 زن و 215 مرد) به روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب شدند و به پرسش‌نامه‌های مسئولیت‌پذیری، ابعاد هویت و الگوی ارتباطات خانواده پاسخ دادند. داده‌ها با استفاده از تحلیل مدل‌یابی معادلات ساختاری و نرم‌افزار آماری AMOS و شاخص‌های برازندگی تحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که مدل پیشنهادی از براش خوبی برخوردار است و ضرایب مسیر مستقیم الگوی ارتباطی گفت و شنود به مسئولیت‌پذیری فردی و اجتماعی، الگوی ارتباطی همنوایی به مسئولیت‌پذیری فردی، الگوی ارتباطی گفت و شنود به تعهد هویتی و الگوی ارتباطی همنوایی به اکتشاف هویتی معنی‌دار هستند. هم‌چنین تعهد هویتی نقش میانجی مابین الگوی ارتباطی گفت و شنود و مسئولیت‌پذیری در مدل را بر عهده دارند. در مجموع می‌توان نتیجه گرفت که الگوی ارتباطی گفت و شنود در هویت‌یابی و مسئولیت‌پذیری دوره بزرگ‌سالی در حال ظهور حائز اهمیت است.


کلیدواژه‌ها